قانون جیکوب (Jakob’s Law) یکی از اصول کلیدی در طراحی تجربه کاربریه که توسط “جیکوب نیلسن”، یکی از پیشگامان علم UX، مطرح شده. این قانون بهظاهر ساده، اما بسیار مهمه و تأثیر زیادی روی نحوهی تعامل کاربران با طراحی ما داره.
بر اساس این قانون، کاربران بیشتر زمان خودشون رو در سایتها و اپلیکیشنهای دیگه میگذرونن. پس وقتی میان سراغ محصول ما، به صورت ناخودآگاه انتظار دارن همون الگوها، ساختارها و رفتارهایی که بهشون عادت دارن رو دوباره تجربه کنن. مثلا اگه کاربری به دکمه سبد خرید در بالا سمت راست صفحه عادت داره، اگه شما اون دکمه رو جای دیگهای بذاری، ممکنه باعث سردرگمی یا حتی ناراحتی بشه.
قانون جیکوب به ما یاد میده که لزومی نداره همیشه دنبال طراحیهای متفاوت یا عجیب و خاص باشیم. در بسیاری از مواقع، پایبندی به الگوهای آشنا و استاندارد میتونه تجربهی بهتری برای کاربر رقم بزنه. چون باعث میشه بدون نیاز به یادگیری جدید یا صرف انرژی زیاد، بتونه به راحتی از سایت یا اپ استفاده کنه.
مثال سادهش: همهی ما انتظار داریم که لوگوی سایت ما رو به صفحه اصلی ببره، یا آیکون همبرگری منو رو باز کنه. حالا اگه یکی بیاد و این عملکردها رو تغییر بده، ممکنه حتی طراحی جذابی داشته باشه، اما کاربر سریعاً احساس گمگشتگی و نارضایتی پیدا میکنه.
پس، طبق قانون جیکوب، ما بهجای اینکه چرخ رو از نو اختراع کنیم، باید هوشمندانه از تجربههای موفق و رایج استفاده کنیم تا بتونیم رابط کاربری روانتر، سریعتر و قابلدرکتری بسازیم. اینطوری کاربران نهتنها راحتتر با محصول ما ارتباط برقرار میکنن، بلکه رضایت بیشتری هم خواهند داشت.
کلیپ زیر رو حتما ببینید؛ خیلی ساده، جذاب و کاربردی این قانون رو با مثالهای واقعی توضیح داده:
